Een harnas voor Jan van Schaffelaar

In Museum Nairac staat een fiere ruiter in een fraai laatgotisch harnas. Dit harnas is de vervulling en het eindresultaat van het "Een harnas voor Jan" project. De Jan in kwestie is natuurlijk Jan van Schaffelaar, Barnevelds enige nationaal bekende held.

Wat er rest van deze op zich onbelangrijke legeraanvoerder van 20 ruiters is eigenlijk alleen een anekdote in een historische kroniek. Toch heeft dit verhaal door de eeuwen heen zo tot de verbeelding gesproken - als een lichtend voorbeeld van opofferingsgezindheid � dat het de moeite waard is Jan van Schaffelaar in ere te houden. Zeker in deze tijd waarin Barneveld zich profileert als dynamisch centrum op de Veluwe, waarin natuurlijk kippen en eieren altijd een grote rol spelen, is een historische en culturele aanvulling van dat beeld gewenst.

In de museumopstelling over Jan van Schaffelaar stond al een harnas. Het was ooit aangeschaft in een curiosawinkel en is een volstrekt namaakexemplaar dat ook nog veel te klein is. Een authentiek exemplaar uit die periode, eind 15de eeuw, is zeer zeldzaam. Als een museum al het geluk heeft dit te bezitten dan is dat een absoluut topstuk dat permanent in de opstelling staat. Hier is dus niet aan te komen.

Het alternatief is een mooie replica. Nu wil het geval dat beeldend kunstenaar en wapensmid Gotscha Lagidse, oorspronkelijk afkomstig uit Georgië, faam verwierf met het maken van een replica van het ruiterharnas dat toebehoorde aan Prins Maurits voor het Legermuseum in Delft. Hij verklaarde zich bereid het harnas voor Jan te maken. Na intensief contact met de heer Puype, specialist op het gebied van middeleeuwse wapens en conservator van het Legermuseum - is er een voorbeeldharnas uitgezocht dat Jan van Schaffelaar qua tijd en stijl heel goed gedragen zou kunnen hebben.

Een aantal sponsors, waaronder het Fortisfonds Barneveld, het Anjerfonds en het K.F. Heinfonds zorgden voor de benodigde financiën.

Het harnas is vervaardigd door het 2 mm dikke plaatstaal te verhitten en met een hamer in de juiste vorm te kloppen. Dit proces vereist een zeer grote vaardigheid en kunstzinnigheid waar nog slechts enkele smeden over beschikken.
Voor informatie over de kunstenaar: www.gotscha.nl