'Een paardentand en een vrouwenhand staan nooit stil' luidt het spreekwoord. Met andere woorden, als de man na gedane arbeid onderuit zakte met de krant en een pijp, pakte de vrouw (al dan niet zuchtend) de verstelmand om kniestukjes op broeken te naaien of om de kapotte hielen van een nooit eindigende stroom sokken te stoppen. Tegenwoordig gooien we de kapotte sokken in de prullenmand. In het Veluws Museum Nairac te Barneveld wordt van 25 februari tot en met 3 juni 2006 de tentoonstelling Nuttig & fraai: handwerkgereedschap en handwerken uit 3 eeuwen gehouden, gewijd aan al die (voor het merendeel verleerde) technieken die de mens gekleed en zijn omgeving aangenaam gestoffeerd hield.Het verstellen is een van eenvoudigste vormen van een huisvlijtcultuur die nooit meer terug komt. Vroeger werd alle kleding en huishoudtextiel met de hand gemaakt en iedere vrouw werd geacht dit te kunnen en te doen. Het was een vaardigheid die van jongs af aan beoefend werd en waarvoor vakkundig gereedschap nodig was. De technieken die gebruikt werden zijn te onderscheiden in "nuttige handwerken" zoals naaien, breien, merken, stoppen, mazen en verstellen en fraaie handwerken, zoals borduren, haken, kantklossen en knopen. Dit laatste werd beoefend door dames uit de betere standen.
Op de expositie is een grote verscheidenheid aan handwerkgereedschap te zien van alle mogelijke materialen van zeer kostbaar tot eenvoudig. Goud, zilver, ivoor, schildpad, been, hout en plastic, maar ook roggehuid en gevlochten vogelveren: speldenkussens in de vorm van een zilveren schoentje of filigrain sleetje, naaldenkokers als wikkelbabies, breischedes versierd met taferelen uit de bijbel, de jacht of de klassieke oudheid. Veel voorwerpen -ook die van alledaagse materialen - zijn ware kunststukken waar een vergrootglas aan te pas moet komen om alle details goed te bekijken.De handwerken zelf worden ook tentoongesteld: prachtige merklappen, stoplappen, bijzondere kanten, maar ook een letterlap van een meisje dat er duidelijk geen zin in had. Aan het eind van de lap zijn de letters nog even onbeholpen en lelijk als aan het begin.
Behalve deze kunstwerkjes zijn er ook fabrieksmatig gefabriceerde fournituren en naaigerei te zien, die een nostalgisch gevoel van herkenning oproepen. Het Agricola blikje om spelden in te bewaren, kaarten met linnen knopen, reclame en 'weggevertjes' van diverse garenfabrikanten, drukknopen in een verpakking met een hoog 'gehalte' kleding is dan immers veel makkelijker aan- een uit te trekken - een naaldenpakje bedrukt met een knus jaren vijftig tafereeltje met de opdruk: 'Made in occupied Japan'
Over dit laatste onderwerp (vergeten naaigerei en fournituren van 1850 )- verschijnt een publicatie: 'Uit kiep en bazar', door Hennie en Sjoerd Stevan. Het boek wordt op 18 maart in het museum Nairac gepresenteerd.De expositie is samengesteld met medewerking van de stichting 'Ariadne's naaikussen' en Hennie Stevan van het Museum voor Naaldkunst in Wedde.
Nuttig & fraai: Handwerkgereedschap en handwerken uit 3 eeuwen van 25 februari tot en met 3 juni 2006
Veluws Museum Nairac Langstraat 13, Barneveld bereikbaar vanaf A30, afslag Barneveld
Geopend dinsdag t/m vrijdag: 10.00 tot 17.00
zaterdag: 13.00 tot 17.00 uur.
Zon- en feestdagen gesloten
Meer informatie Veluws Museum Nairac Telefoon: 0342-415666, info@nairac.nl en www.nairac.nl.